Ex Works: Przewodnik po regule Z zakładu

Terminem EXW – Ex Works, oficjalnie określanym w języku polskim jako „Z zakładu” (co zazwyczaj oznacza siedzibę sprzedawcy lub jego magazyn), definiuje się jedną z reguł Incoterms. Te „międzynarodowe warunki handlowe” jasno i jednoznacznie określają odpowiedzialność, koszty i obowiązki stron zaangażowanych w wymianę towarową między różnymi krajami.
Reguła ex works oznacza sposób dostawy, w którym sprzedawca spełnia swoje obowiązki poprzez samo postawienie towaru do dyspozycji w swoim zakładzie lub magazynie.
Wiąże się to z tym, że wszelkie koszty i ryzyko związane z transportem towaru do miejsca przeznaczenia ponosi kupujący.
Ta reguła Incoterms jest jedną z najprostszych i najmniej obciążających dla sprzedawcy, ale wiąże się również ze znaczną odpowiedzialnością dla kupującego.

Sprzedawca musi upewnić się, że towar jest gotowy do użycia lub transportu w określonym miejscu.
Ponadto odpowiada za prawidłowe opakowanie oraz dostarczenie dokumentów niezbędnych do odbioru towaru przez kupującego.
Poniżej znajduje się podsumowanie głównych obowiązków spoczywających na sprzedawcy:

• Postawienie towaru do dyspozycji w uzgodnionym miejscu;

• Dostarczenie dokumentacji niezbędnej do umożliwienia kupującemu dopełnienia formalności celnych;

• Pomoc kupującemu w uzyskaniu wszelkich pozwoleń lub licencji wymaganych do eksportu;

• Współpraca i dostarczanie przydatnych informacji, aby kupujący mógł zawrzeć odpowiednią umowę ubezpieczenia.

Kupujący z kolei musi zająć się wszystkimi kosztami i ryzykiem związanym z transportem, w tym: odbiorem towaru, kosztami transportu, formalnościami celnymi oraz wszelkimi innymi powiązanymi kosztami aż do ostatecznej dostawy.

• Zapewnienie odbioru towaru w uzgodnionym miejscu;

• Zarządzanie wszelkimi wywozowymi formalnościami celnymi, w tym pozwoleniami, licencjami i deklaracjami wymaganymi przez lokalne przepisy;

• Organizacja i pokrycie kosztów transportu od momentu odbioru do ostatecznej dostawy;

• Zawarcie umowy ubezpieczenia, jeśli zostanie uznane za konieczne, na podstawie informacji dostarczonych przez sprzedawcę;

• Przejęcie ryzyka związanego z towarem od momentu postawienia go do jego dyspozycji w ustalonym punkcie dostawy.

Przyjęcie reguły ex works niesie za sobą również pewne korzyści, zwłaszcza z punktu widzenia sprzedawcy:

• Prostota operacyjna: Mniej skomplikowane zarządzanie logistyką po stronie sprzedawcy.

• Niskie ryzyko finansowe: Ryzyko finansowe jest ograniczone, ponieważ odpowiedzialność kończy się z chwilą postawienia towaru do dyspozycji w miejscu wyjścia.

Wybierając regułę ex works, należy wziąć pod uwagę kilka czynników, które mogą wpłynąć na ostateczną decyzję:

• Charakter towaru: Niektóre produkty mogą wymagać szczególnych przepisów importowych, co mogłoby skomplikować sytuację kupującego.

• Zaufane firmy partnerskie: Kluczowe znaczenie ma współpraca z rzetelnymi dostawcami, którzy są w stanie zagwarantować produkt wysokiej jakości oraz efektywne zarządzanie logistyką.

Wyobraźmy sobie włoskiego producenta, który sprzedaje maszyny kupującemu w Stanach Zjednoczonych.
Wybierając regułę ex works, producent przygotowuje maszyny w swoim zakładzie w Mediolanie.
Kupujący musi następnie zorganizować transport morski do swojego magazynu w Stanach Zjednoczonych, zajmując się niezbędnymi formalnościami celnymi.
W tym scenariuszu wszelkie koszty i ryzyko związane z transportem przechodzą na kupującego, gdy tylko maszyny są gotowe do odbioru od producenta.
Stosowanie reguły ex works może okazać się korzystne, jeśli jest zarządzane z należytą uwagą.
Zawsze upewnij się, że masz jasny plan zarządzania logistyką i kosztami przed przystąpieniem do transakcji międzynarodowych opartych na tej formule.
Dokładna znajomość swoich obowiązków pozwoli Ci uniknąć nieprzyjemnych niespodzianek po drodze.
Mówiąc o regułach EXW i FCA, należy pamiętać, że choć obie należą do Incoterms z grup E/F, różnią się one znacząco pod względem odpowiedzialności i zarządzania operacyjnego.

W przypadku reguły EXW to kupujący ponosi praktycznie wszystkie koszty związane z transportem.
Oznacza to, że będzie musiał zająć się odbiorem towaru, załadunkiem na środek transportu, transportem krajowym do miejsca wyjścia, wywozowymi formalnościami celnymi, transportem międzynarodowym, a na koniec cłami, podatkami i ostateczną dostawą.

Sprzedawca natomiast nie ponosi żadnych kosztów logistycznych poza opakowaniem i zwykłym przygotowaniem towaru w uzgodnionym miejscu odbioru.
W praktyce, przy EXW odpowiedzialność finansowa i operacyjna za całą wysyłkę spoczywa niemal całkowicie na kupującym.